Dlaczego agregat hydrauliczny zużywa się mimo krótkiej pracy?
Zespół napędowy w układzie hydraulicznym składa się z silnika, pompy, zbiornika oleju oraz osprzętu sterującego przepływem. Pracuje tylko podczas jazdy w jednym kierunku, więc jego czas pracy w ciągu doby jest krótki w porównaniu z napędami działającymi w ruchu ciągłym.
Ta specyfika ma dwie strony. Krótki czas pracy oznacza mniejsze zużycie mechaniczne, ale każdy start to obciążenie rozruchowe, a przerwy sprzyjają osiadaniu zanieczyszczeń i wykraplaniu wilgoci w zbiorniku.
Objawy zużycia zespołu
- Narastający hałas przy starcie, inny niż dotychczasowy odgłos pracy.
- Wydłużający się czas jazdy w górę przy tym samym obciążeniu.
- Wyższa temperatura oleju osiągana szybciej niż wcześniej.
- Ślady oleju wokół agregatu i na przyłączach.
Drugi punkt bywa najtrudniejszy do zauważenia, bo zmiana postępuje stopniowo. Wychodzi zwykle przy porównaniu z bliźniaczym urządzeniem w tym samym budynku, jeśli takie jest dostępne.
Skąd bierze się spadek wydajności
Pompa przetłacza olej dzięki szczelności elementów roboczych. Zużycie powiększa luzy wewnętrzne, przez co część oleju przepływa z powrotem zamiast trafiać do siłownika. Skutkiem jest wolniejsza jazda i większe nagrzewanie się oleju, bo energia zamienia się w ciepło.
Zanieczyszczenia przyspieszają ten proces. Cząstki stałe działają ściernie na powierzchnie współpracujące, więc stan filtra i czystość oleju bezpośrednio wpływają na trwałość pompy.
Trzecim czynnikiem jest zapowietrzenie. Powietrze w układzie spręża się i rozpręża, co daje nierówną pracę i charakterystyczny odgłos, a przy dłuższej eksploatacji szkodzi elementom hydraulicznym.
Diagnostyka bez pośpiechu
Przed oceną zespołu napędowego sprawdza się rzeczy prostsze: poziom oleju, stan i drożność filtra, temperaturę układu oraz szczelność przyłączy. Dopiero wtedy ma sens pomiar czasu jazdy i obserwacja zachowania pompy pod obciążeniem.
Ważna jest powtarzalność warunków pomiaru. Ten sam kurs wykonany przy zimnym i przy rozgrzanym oleju da różne wyniki, więc porównuje się pomiary wykonane w zbliżonym stanie układu.
Wnioski z takiej obserwacji przekładają się potem na regulację zaworów w dźwigu hydraulicznym, bo część objawów przypisywanych nastawom wynika w rzeczywistości ze spadku wydajności pompy.
Wymiana i przygotowanie zamówienia
Przy zespołach napędowych wymienia się zwykle uszczelnienia, elementy filtracyjne, przewody i sprzęgło między silnikiem a pompą. Wymiana samej pompy albo całego agregatu to prace planowane, wymagające dłuższego wyłączenia urządzenia z ruchu.
Dane do zamówienia zbiera się z tabliczek silnika i pompy oraz z oznaczeń na bloku zaworowym. Przydaje się także informacja o rodzaju oleju stosowanego w urządzeniu i o pojemności zbiornika.
Prace wykonuje uprawniony konserwator przy urządzeniu zabezpieczonym przed uruchomieniem, a po zakończeniu sprawdza się działanie urządzenia na wszystkich przystankach oraz szczelność układu w warunkach roboczych.
Warunki pracy maszynowni
Zespół napędowy oddaje ciepło do pomieszczenia, w którym stoi. Przy małej maszynowni bez wentylacji temperatura rośnie w ciągu dnia, a razem z nią temperatura oleju, co zmienia zachowanie całego układu.
Odwrotny przypadek występuje w pomieszczeniach nieogrzewanych. Zimą olej jest gęstszy, jazda wolniejsza, a urządzenie potrzebuje kilku kursów, żeby wrócić do znanego użytkownikom zachowania.
Oba przypadki rozwiązuje się po stronie budynku i po stronie urządzenia: wentylacją pomieszczenia, chłodzeniem albo podgrzewaniem oleju. Wybór zależy od konstrukcji urządzenia i od warunków obiektu, a ustala go firma konserwująca razem z zarządcą.
Porządek w maszynowni ma tu wymiar praktyczny. Materiały składowane wokół agregatu ograniczają odprowadzanie ciepła i utrudniają dostęp przy pracach, a przy urządzeniach objętych dozorem technicznym bywają przedmiotem uwag podczas badań.
